Opioïde pijnstiller
Oxycodon
427.472 gebruikers in 2025Voorgeschreven tegen hevige pijn. Het aantal gebruikers daalt, maar afhankelijkheid, afbouwen en nagemaakte pillen met nitazenen blijven actuele aandachtspunten.
Bijsluiter: lees deze pagina aandachtig door voordat u het systeem vertrouwt
Een recept is in twee minuten geschreven. Een veilige weg terug vraagt tijd, begeleiding en regie. Precies daar gaat het te vaak mis. Deze pagina laat het patroon zien: per middel, met actuele cijfers, bronnen en video's.
Inhoudelijk bijgewerkt: 2 september 2026.
Elke stip is een recept. Samen worden stippen een patroon.
Rubriek 1 · Wat is de medicijnfuik en hoe ontstaat hij
Bijna elk middel op deze pagina begint met een logische, verstandige beslissing van een arts. Het probleem zit niet in het voorschrijven zelf. Het zit in wat daarna niet gebeurt.
Een klacht, pijn of crisis leidt tot een snel voorschrift. Vaak terecht, vaak het beste besluit op dat moment.
Het middel werkt en wordt belangrijk. Bij sommige middelen past het lichaam zich aan. Dat is geen karakterfout, dat is biologie.
Op papier is alles stabiel. Maar niemand vraagt nog: gebruiken we dit eigenlijk nog om de juiste reden?
"Per direct stoppen" is één zin in een dossier. Voor sommige middelen kan abrupt stoppen juist flinke onttrekkingsklachten geven.
Het systeem zegt later, het lijf zegt nu. In dat gat kunnen paniek, schaamte en risicovol gebruik ontstaan.
Arts, apotheek, GGZ en verslavingszorg zien elk een stukje. Zonder regie wordt de patiënt projectleider van zijn eigen crisis.
Hoe een goed bedoeld recept stap voor stap een fuik kan worden, en wat er nodig is om er veilig uit te komen: evaluatiemomenten, duidelijke behandeldoelen en een plan voor verandering of afbouw wanneer dat passend is.
🔒 De YouTube-speler laadt pas via youtube-nocookie.com zodra je op afspelen klikt.
Rubriek 2 · Cijfers die u moet kennen
Geen paniekcijfers, wel geverifieerde bronnen. Voor gebruikscijfers gebruiken we de nieuwste beschikbare GIP-data over 2025; voor sterfte zijn de landelijke cijfers over 2024 nog de laatst beschikbare reeks.
mensen van 15 jaar en ouder overleden in 2024 aan de directe gevolgen van drugs of opioïde pijnstillers.
hoger dan in 2014. Opioïde pijnstillers spelen volgens Trimbos een steeds grotere rol in deze stijging.
mensen gebruikten in 2025 oxycodon via vergoede zorg. Dat is minder dan de 443.429 gebruikers in 2024, maar nog altijd een grote groep.
Bronnen: Trimbos-instituut · Zorginstituut Nederland / GIP, 2025
Rubriek 3 · Per middel
Elk dossier op Zorgfuik.nl staat op zichzelf: cijfers, werking, mogelijke risico's en vragen over evaluatie of stoppen. Bekijk hier een relevante video en ga daarna door naar het volledige dossier.
Voorgeschreven tegen hevige pijn. Het aantal gebruikers daalt, maar afhankelijkheid, afbouwen en nagemaakte pillen met nitazenen blijven actuele aandachtspunten.
Vaak gezien als "milder" dan oxycodon, maar wel degelijk een opioïde. Het aantal gebruikers steeg licht ten opzichte van 2024.
Temazepam, zolpidem, zopiclon en lorazepam worden gebruikt bij slapeloosheid of angst. Langdurig gebruik vraagt om periodieke evaluatie en begeleiding.
Het gebruik stijgt al jaren. Afhankelijkheid, verkeerd gebruik en onttrekkingsverschijnselen zijn erkende risico's, maar treden niet bij iedereen op.
Een veelgebruikt antidepressivum. Niet klassiek verslavend, maar te snel stoppen kan onttrekkingsklachten geven en vraagt daarom een plan.
Meestal terecht en veilig gebruikt. Bij frequent gebruik kan ook medicatieovergebruikshoofdpijn een rol spelen; het dossier legt uit waar de grensvragen zitten.
Niet klassiek verslavend, maar het lichaam kan eraan wennen. Abrupt stoppen of te snel verlagen kan duidelijke onttrekkingsklachten geven.
Het gebruik steeg 36,4% sinds 2021. Dat zegt niet dat het middel verkeerd wordt gebruikt; het maakt goede evaluatie van effect, bijwerkingen en het dagpatroon juist belangrijker.
Gebruikerscijfers 2025: Zorginstituut Nederland / GIP. Bekijk de Zorgcijfersdatabank. De cijfers zeggen niet of een individueel voorschrift passend of onnodig is.
Rubriek 4 · Wat journalistiek al liet zien
Twee Zembla-uitzendingen vertellen samen het verhaal van opioïden: waar het kan beginnen en waar het kan eindigen als begeleiding of hulp te laat komt.
Pijn, voorschrijven, afhankelijkheid en het gevecht om veilig af te bouwen.
Telegram, WhatsApp en de zwarte markt: echte en nagemaakte medicatie buiten elke begeleiding om, met risico op zeer sterke synthetische opioïden.
🔒 De YouTube-speler laadt pas via youtube-nocookie.com zodra je op afspelen klikt.
Rubriek 5 · Wanneer moet u extra opletten
In Nederland zijn in 2025 nitazenen aangetroffen in vervalste medicatie, waaronder nep-oxycodon. Deze synthetische opioïden kunnen zeer sterk zijn en een overdosis kan dodelijk zijn. Herken je een mogelijke overdosis, bijvoorbeeld diep "snurken" terwijl iemand niet wakker te krijgen is? Bel dan direct 112.
Rubriek 6 · Wat kunt u doen
🔒 De YouTube-speler laadt pas zodra je op afspelen klikt.
Nog een formulier, nog een intake, nog een wachtrij: dat is dezelfde fuik met een nieuw logo. Wat wel helpt is overzicht, een duidelijk evaluatiemoment en iemand die verantwoordelijkheid houdt wanneer meerdere partijen betrokken zijn.
Ontbreekt een duidelijk evaluatiemoment? De korte Medicijnevaluatiecheck van Zorgfuik geeft geen diagnose of advies, maar helpt om aandachtspunten en vragen voor een gesprek op een rij te zetten.
Doe de medicijnevaluatiecheckVertel wat er gebeurde rond voorschrijven, evalueren, bijwerkingen of stoppen. Kort en anoniem mag. Zorgfuik gebruikt ervaringen om terugkerende patronen zichtbaar te maken.
Deel je medicijnervaring